Lasy

 

 

CHARAKTERYSTYKA LASÓW GOPSPODARCZYCH

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Strona główna

Formy ochrony przyrody

Parki Krajobrazowe

Rezerwaty

Lasy

Ścieżki przyrodnicze

Flora powiatu sanockiego

Fauna powiatu sanockiego

Sanok

Pomniki przyrody

Szlaki turystyczne

Galeria

Linki

 

 

 

 

W przeważającej większości właścicielem lasów na omawianym terenie jest Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krośnie, przytoczyłem więc krótką charakterystykę jej podstawowych jednostek , jakimi są Nadleśnictwa. Lasy w obrębie powiatu sanockiego znajdują się oraz sąsiadują z następującymi Nadleśnictwami: Brzozów, Bircza, Lesko, Komańcza, Rymanów.

Nadleśnictwo Brzozów

Nadleśnictwo Brzozów leży na terenie województwa podkarpackiego. Powierzchnia Nadleśnictwa położona jest w zlewni rzeki San oraz rzeki Wisłok. Zasięgiem swym obejmuje 9 gmin oraz miasta Brzozów i Sanok. Nadleśnictwo w stanie obecnym utworzone zostało w 1986 roku (po przejęciu z Nadleśnictwa Bircza gruntów leśnych i nieleśnych na wskutek zmian granic województw)  i składa się z dwóch obrębów: Brzozów (7136,07 ha) i Sanok – (9253,00 ha). Lasy Nadleśnictwa Brzozów graniczą na przeważającej długości z gruntami rolnymi własności prywatnej,  a także z lasami niepaństwowymi. Większość lasów tworzy duże i zwarte kompleksy, w których łączą się one z lasami innych nadleśnictw. W obrębie Brzozów lasy tworzą kilka większych kompleksów bardziej rozciągniętych. Podział powierzchniowy jest podziałem typu górskiego, opierającym się na potokach, drogach leśnych, drogach i ścieżkach grzbietowych, a jedynie w nielicznych przypadkach linie oddziałowe są wykonanie sztucznie. W celu zabezpieczenia i poprawy stanu obecnego środowiska przyrodniczego utworzono Park Krajobrazowy Gór Słonnych, Wschodnio-beskidzki Obszar Chronionego Krajobrazu oraz rezerwat „Polanki” oraz ścieżkę dydaktyczną w powyższym rezerwacie w leśnictwie Bykowce. Nadleśnictwo Brzozów położone jest w VIII Krainie Karpackiej, 2 Dzielnicy Pogórza Środkowobeskidzkiego, Mezoregionu Pogórza Ciężkowicko-Dynowskiego i 3 dzielnicy Bieszczadów, mezoregionu Bieszczadów. Teren porośnięty lasami brzozowskimi jest mocno urozmaicony, przecięty licznymi potokami, jarami o różnym stopniu nachylenia i różnej podstawie. Pasma o charakterze wzgórz lub średnich gór mają przeważnie przebieg z północnego zachodu na południowy wschód. Lasy zajmują najwyższe wzniesienia, a na terenach niżej położonych porastają bardziej strome stoki. Wysokości bezwzględne terenu Nadleśnictwa wahają się w granicach 260 do 670 m n. p. m. o najważniejszych wzniesień należą: Słonny Wierch - 671 m n. p. m., Przysłup- 651 m n. p. m., Góra Granicka- 579 m n. p. m., Kopacz- 536 m n. p. m., Biała Góra - 529 m n. p. m., Orli Kamień - 554 m n. p. m, Słonny - 667 m n. p. m

Obszar Nadleśnictwa Brzozów wytworzony został w okresie trzeciorzędu w epoce oligocenu i eocenu. Największy obszar, w części środkowej Nadleśnictwa od Rakowej po Góry Słonne, Dydnię aż do Golcowej zajmują piaskowce i łupki krośnieńskie. Łupki i piaskowce lgockie występują w pasie miejscowości Bykowce – Falejówka – Grabownica – Blizne.  Łupki i piaskowce inoceromowe występują w linii Brzeżowa – Wara – Barycz. Łupki i piaskowce hieroglifowe oraz łupki pstre rozrzucone są na terenie całego Nadleśnictwa. W okresie czwartorzędu utwory te przekształciły się w gleby brunatnoziemne. Z tego rzędu gleb  na terenie Nadleśnictwa występują gleby brunatne kwaśne i właściwe oraz płowe. Gleby brunatnoziemne występujące na niżej położonych terenach wytworzyły się w glinie ciężkiej ze znaczną domieszką iłu, a w wyższych partiach gór, w glinie silnie szkieletowej, średniogłębokiej lub płytkiej. W dużo mniejszym rozmiarze powierzchniowym wytworzyły się w holocenie mady rzeczne utworzone na piaskach i żwirach rzecznych.

Przeważająca część Nadleśnictwa (cały obręb Sanok i wschodnia część obrębu Brzozów) położona jest w zlewni rzek San, reszta w zlewni rzeki Wisłok. Do tych rzek spływają liczne potoki i cieki biorące swój początek przeważnie w wyżej położonych terenach leśnych. Klimat Nadleśnictwa Brzozów ze względu na znaczne różnice wysokości względnej i ukształtowanie terenu zaliczony został do klimatów górskich   i podgórskich (wg Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej oddz. Kraków). Elementy charakteryzujące klimat Nadleśnictwa Brzozów średnia roczna temperatura powietrza – 7,8oC

średnia suma opadu rocznego – 751 mm;

średnia liczba dni z pokrywą śnieżną – 68 dni;

przeciętna długość okresu wegetacji – 218 dni;

maksymalna amplituda temperatur – 64,8oC.

Najcieplejszym miesiącem jest lipiec z przeciętną temperaturą + 18oC, a najzimniejszym styczeń o przeciętnej temperaturze – 2oC. Średnie sumy opadów w okresie od kwietnia do września są duże i wynoszą około 860 mm, w pozostałym okresie są mniejsze i wynoszą 380 mm. Maksimum dni z opadem przypada na maj i wrzesień. Najwyższą temperaturę zanotowano 1 sierpnia 1994 roku i wynosiła ona  + 33,2oC, a najniższą 1 lutego 1991 roku i wynosiła ona – 31,6oC.

Na terenie Nadleśnictwa Brzozów dominują dwa rodzaje typów siedliskowych lasu: las wyżynny, który zajmuje 48,12% powierzchni oraz las górski, który zajmuje 51,58% powierzchni.

Siedliskowe typy lasów Nadleśnictwa Brzozów:

- Ols jesionowy 17,74 ha (0,11 % powierzchni Nadleśnictwa)

- Las łęgowy 12,07 ha (0,08 % powierzchni Nadleśnictwa)

- Las wyżynny 7709,89 ha  (48,12 % powierzchni Nadleśnictwa)

- Las górski 8263,57 ha  (51,58 % powierzchni Nadleśnictwa)

- Ols górski 8,68 ha  (0,05 % powierzchni Nadleśnictwa)

- Las łęgowy górski 10,17 ha  (0,06 % powierzchni Nadleśnictwa)

Wyraźnie zaznacza się przewaga dwóch typów siedliskowych lasu: las wyżynny – 48,12% powierzchni (7709,89 ha) oraz las górski – 51,58% powierzchni (8263,57 ha). Łącznie zajmują one 99,7 % powierzchni Nadleśnictwa. Siedliska lasu wyżynnego znajdują się na terenie Pogórza Środkowobeskidzkiego, natomiast siedliska lasu górskiego znajdują się na terenie II obrębu – Sanok, który położony jest na terenie 3 Dzielnicy Bieszczadów.

Nadleśnictwo Bircza

Obszar Nadleśnictwa Bircza leży w południowo-wschodniej części Polski, w południowej części dawnego województwa przemyskiego i północno-wschodniej części dawnego województwa krośnieńskiego. Pogórze Przemyskie nazywane jest drugimi Bieszczadami ze względu na burzliwą przeszłość historyczną,  wiele jest tutaj  zapomnianych cerkiewek i opuszczonych wiosek oraz wzgórza porośnięte dzikimi lasami. Całość obszaru Nadleśnictwa objęta jest wielkoobszarowymi formami ochrony przyrody i krajobrazu, jakimi są, parki krajobrazowe i obszary chronionego krajobrazu. Projektuje się tu również utworzenie parku narodowego dla ochrony najcenniejszych przyrodniczo terenów Pogórza Przemyskiego.

Pogórze Przemyskie położone jest w szczególnym miejscu naszego kraju – na pograniczu Karpat i Podkarpacia, przy granicy Karpat Zachodnich i Wschodnich. Klimat omawianego terenu ma charakter górski, o stosunkowo silnych cechach kontynentalnych. Kształtują go przede wszystkim masy powietrza polarno - morskiego (60%), polarno- kontynenytalnego (28%) i arktycznego (7%). Powietrze polarno – kontynentalne przynosi dobrą pogodę późnym latem- jest to najkorzystniejszy okres dla wypoczynku na tym terenie. Powietrze arktyczne napływa zwykle wiosną (maj), przynosząc niskie temperatury. Połudnowo-wschodnie wyższe partie gór są chłodniejsze od pozostałych partii Pogórza. Średnia temperatura roczna oscyluje tutaj w przedziale 4- 5oC wobec 7- 7,5oC w niej położonych partiach terenu. Średnia temperatura lata wynosi 14-15oC, a zimy –3oC (do –7oC w najwyższych partiach gór). Miesiącem najzimniejszym jest luty, zaś najcieplejszym lipiec. Opady w Karpatach należą do najobfitszych w Polsce, przy czym najmniej jest ich w styczniu, a najwięcej w lipcu. Średnia liczba dni z pokrywą śnieżną wynosi 80-130 dni a w partiach szczytowych 130- 140, a średnia grubość pokrywy od 10 cm w grudniu do 40 cm w lutym i marcu maksymalna dochodzi do 140 cm. Najczęściej notuje się w Pogórzu Przemyskim wiatry o kierunku południkowym, zwłaszcza południowe.

Nadleśnictwo Lesko

Nadleśnictwo Lesko zlokalizowane jest w VIII Karpackiej Krainie Przyrodniczo – Leśnej, dzielnicach Bieszczadów i Pogórza Środkowo – Beskidzkiego. Przeważającym typem siedliskowym jest las górski zajmujący 66 % powierzchni n-ctwa oraz las wyżynny zajmujący 34 % . Niewielkie mocno podmokłe enklawy zakwalifikowane zostały jako las łęgowy wyżynny i ols jesionowy, które stanowią łącznie 0,2 % powierzchni. W drzewostanach  Nadleśnictwa Lesko występują takie gatunki jak :sosna (33%) , buk (28 %) , jodła (25 %) , olsza (3%), Grab(2 %), Modrzew  (2 %), Świerk (1 %) i oraz inne gatunki stanowiące domieszkę (6 %).

Ze względu na położenie na pograniczu dwóch jednostek fizjograficznych: Bieszczadów i Beskidu Niskiego - teren Nadleśnictwa obejmuje części dwu Obszarów Chronionego Krajobrazu: Wschodniobeskidzkiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, oraz Obszaru Chronionego Krajobrazu  Beskidu Niskiego, łącznie około 14 500 ha lasów leży w obszarach chronionego krajobrazu tj. ok. 85 % lasów N-ctwa. Lasy na północy Nadleśnictwa wchodzą w skład “Parku Krajobrazowego Gór Słonnych”, są to praktycznie całe leśnictwa Manasterzec i Czarny Dział o łącznej powierzchni ok. 2300 ha. Inną formą ochrony przyrody są rezerwaty. Obecnie istnieje 2 rezerwaty przyrody: ''Góra Sobień” i “Dyrbek”. W trakcie zatwierdzania są obiekty o nazwach “Przysłup” ( pow.210,10 ha), oraz “Góra Kamień nad Rzepedzią” (pow.91,66 ha). Jako wstępne propozycje rezerwatów ujęto na terenie Nadleśnictwa 3 obiekty o nazwach “Grąd w Średniej Wsi”, “Nad Jeziorem Myczkowieckim”, “Przełom Sanu pod Grodziskiem”, o łącznej powierzchni 346,29 ha. Są to cenne fragmenty drzewostanów z bogatymi zbiorowiskami roślinnymi w runie, znajdujące się wzdłuż brzegów doliny Sanu w niedalekiej odległości od Leska.

Nadleśnictwo Komańcza

Według  regionizacji przyrodniczo-leśnej lasy Nadleśnictwa leżą w VIII Krainie Karpackiej, w 3 Dzielnicy Bieszczadów, Mezoregion Bieszczadów i w 7 Dzielnicy Beskidu Niskiego, Mezoregion Dukielski. Geograficznie jest to pogranicze Bieszczadów i Beskidu Niskiego, stanowiące górną część zlewni rzeki Osławy dopływu Sanu. Teren Nadleśnictwa posiada charakter górski z mocno urozmaiconą rzeźbą terenu. Wysokość nad poziom morza waha się w granicach od 400 (okolice Rzepedzi) do 1071 m (Wołosań). Główne grzbiety górskie przebiegają z południa  i południowego - wschodu  na północ i północny - zachód. Ważniejsze wzniesienia i szczyty to: Wołosań - 1071 m, Przysłup - 1006 m, Chryszczata - 998 m, Matragona - 990 m, Jaworne - 992 m, Krąglica - 943 m, Kopa - 943 m, Wysoki Groń - 905 m, Maguryczne - 884 m, Głęboki Wierch - 890 m, Rydoszowa - 880 m, Gmyszów Wierch - 876 m, Pasika - 848 m.  Pod względem klimatycznym obszar Nadleśnictwa zaliczony został do typu klimatów górskich z panującymi wiatrami południowo-zachodnimi i południowymi, o średniorocznych opadach atmosferycznych wynoszących ok. 900 mm. Okres wegetacyjny wynosi 170 - 190 dni.

Na obszarze  Nadleśnictwa istnieją dwa typy siedliskowe lasu - las górski  (99,5 %) i las lęgowy górski  (0,5 %). Powierzchniowo udział gatunków lasotwórczych przedstawia się następująco: buk-42,9 %, jodła-18,3 %, sosna-21,9 %, świerk-6,7 %, olsza szara.-6,6 %, pozostałe gatunki modrzew, jawor, jesion, wiąz, grab, brzoza, osika i wierzba zajmują łącznie 3,6 % powierzchni.

Lasy Nadleśnictwa leżą w granicach dwóch parków krajobrazowych i dwóch obszarach chronionego krajobrazu. Ciśniańsko-Wetliński Park Krajobrazowy obejmuje obszar ok. 12,5 tys. ha, natomiast Jaśliski Park Krajobrazowy zajmuje 3,6 tys. ha terenu w obrębie Nadleśnictwa. Dolina rzeki Osławy dzieli Nadleśnictwo pomiędzy Wschodniobeskidzki Obszar Chronionego Krajobrazu i Obszar Chronionego Krajobrazu Beskidu Niskiego. Najcenniejsze fragmenty przyrody Nadleśnictwa chronione są poprzez istniejące rezerwaty przyrody: „Zwiezło”,„Przełom Osławy pod Duszatynem” i „Źródliska Jasiołki”

 

Projekt i wykonanie: Piotr Kutiak