SZATA ROŚLINNA POWIATU SANOCKIEGO

SZATA ROŚLINNA

ZIEMI SANOCKIEJ

 

 

 

 

Wschodnia część Beskidu Niskiego, a więc i powiat sanocki jest pod względem florystycznym terenem, na którym mieszają się elementy południowe, wschodniokarpackie (bieszczadzkie) i zachodniokarpackie. Ma ona charakter wybitnie przejściowy.

Z rzadkich i chronionych roślin występujących w powiecie sanockim wymienić należy kłokoczkę południową Staphylea pinnata. Ten piękny krzew o długoogonkowych liściach nieparzystopierzastorozłożonych, z 5-7 naprzeciwlegle ułożonymi listkami spotyka się w lasach bukowo-jodłowych na glebach gliniastych z dodatkiem wapienia. Jako element południowoeuropejski i pontyjski występuje ona w Polsce rzadko, w rozrzuconych stanowiskach, tylko w południowej części Śląska, Wyżyny Małopolskiej, środkowego Podkarpacia i Karpat. Kolejną ciekawą rośliną okolic Sanoka jest żywokost sercowaty Symphytum cordatum występujący w górskich lasach, na wilgotnych stanowiskach. Elementem południowym jest także kostrzewa górska Festuca drymeja mająca w Beskidzie Niskim swą północną granicę zasięgu. Rośnie na zrębach drzewostanów bukowo-jodłowych, znanych jest jej wiele stanowisk w powiecie sanockim. Obok wyżej wymienionych roślin z południa przeszły do Beskidu Niskiego takie gatunki jak: sałatnica leśna Aposeris foetida, turzyca siedmiorgodznka Carex transsilvanica, tojad wiechowaty Aconitum paniculatum oraz lulecznica kraińska Scopolia carniolica. Ozdobą górskiej części powiatu jest goryczka trojeściowata Gentiana asclepiadea, goryczka krzyżowa Gentiana cruciata. Rzucającym się w oczy na górskich  szlakach powiatu jest dziewięćsił bezłodygowy Carlina acaulis. Ta piękna, chroniona bylina w porze kwitnienia (VIII-IX) posiada koszyczki kwiatowe o średnicy 7- 15 cm.

Lasy powiatu sanockiego mają charakter mieszany, tworząc na Pogórzu i niższych położeniach górskich (500 - 600m n.p.m.) zespoły dębowo-grabowe (Querceto- Carpinetum), a w piętrze wyższym, tj. reglu dolnym powyżej 500 - 600m n.p.m. tworzą zespół buczyn karpackich (Fagenetum carpaticum) z dodatkiem jodły Abies alba i charakterystycznej roślinności runa leśnego.

W drzewostanach dominują takie gatunki jak buk Fagus silvatica i  jodła Abies alba, pozostałe to sosna Pinus sylvestris, dąb Quercus, grab Carpinus, brzoza Betula, modrzew Larix. Spotyka się domieszki w postaci jaworu Acer pseudoplatanus, osiki Populus termula, lipy drobnolistnej Tilia cordata i czereśni ptasiej Cerasus avium. Z krzewów należy wymienić pospolitą leszczynę Corylus avellana, jałowiec Juniperus communis zasiedlający bezleśne wzgórza oraz chroniony i rzadki cis Taxus baccata występujący w rezerwatach .

W runie bukowo-grabowo-dębowym spotyka sie charakterystyczne rośliny runa jak: konwalia majowa Convallaria maialis, konwalijka dwulistna Maiantheum bifolium, kopytnik Asarum europaeum,czworolist pospolity Paris quadriscifolia, kokoryczka wielopłatowa Polygonatum multiflorum, kokorycz pełna Corydalis solida, szczawik zajęczy Oxalis acetostella, miodunka miękkowłosa Plumonaria mollisima, pierwiosnka wyniosła Primula elatior. Z traw pospolita jest kupkówka Dactylis glomerata oraz drążniczka średnia Briza minor; z paproci nerecznica samcza Dryopteris filix mas, języcznik zwyczajny Phylitus scolopendrum oraz orlica pospolita Pteridium aquilinum. Z roślin chronionych występuje tu podkolan biały  Platanthera bifolia, gnieźnik leśny Neotia nidus avis, śnieżyczka przebiśnieg Galanthus nivalis, śnieżyca wiosenna Leucoium vernum, lilia złotogłów Lilium matragon oraz krzewinki: wawrzynek wilcze łyko Daphne mezerum bluszcz pospolity Hedera helix. Na haliznach spotyka sie krzyżownicę zwyczajną Polygala vulgaris, wilżyne bezbronną Onoris arvensis, pszeńca zwyczajnego Melampyrum pratense, gruszyczkę okrągłolistną Priola rotundifola, babkę lancetowatą  Plantago lanceolata, traganka szerokolistnego Astragalus glycyphyllos. Nad potokami leśnymi rosną: lepiężnik biały Petasites albus, skrzyp olbrzymi Euisetum maximum, śledziennica skrętnolistna Chrysosplenium alternifolum, szczyr trwały Mercularis perennis.

 

Wykaz gatunków objętych ścisłą, stwierdzonych na gruntach powiatu sanockiego.

 tojad mołdawski Aconitum moldavicum, orlik pospolity Aquilegia vulgaris, parzydło leśne Aruncus sylvestris, pokrzyk wilcza- jagoda Atropa bellodonna, dziewięćsił bezłodygowy Carllina acaulis, buławik wielokwiatowy Cephalanthera damasonium, bławnik mieczolistny Cephalanthera longifolia, pomocnik baldaszkowy Chimaphila umbellata, ozorka zielona Coleogossum virde, zimowit jesienny Colchicum autmnale, żłobik koralowy Corallorhiza innata, storczyk szerokolistny Dactylorhiza  maialiais, wawrzynek wilczełyko Daphne mezereum, naparstnica wielkokwiatowa Digitalis grandiflora, skrzyp olbrzymi Equisetum telmateia, goryczka krzyżowa Gentiana cruciata, tajęża jednostronna Goodyera repens, bluszcz pospolity Hedera helix, wroniec widlasty Huperzia selago, lilia złotogłów Lilium martagon, listera sercowata Listera cordata, listera jajowata Listera ovata, widłak jałowcowaty Lycopodium  annotinum, widłak goździsty Lycopodium clavatum, storczyk męski Orchis mascula, storczyk samiczy Orchis morio, podkolan biały Platanthera bifolia, podkolan zielonawy Platanthera chlorantha, lulecznica kraińska Scopolia carnolica, kłokoczka południowa Staphyllea pinnata, cis pospolity Taxus bacata, ciemiężyca zielona Veratrum lobelianum, barwinek pospolity Vinca minor.

 

Wykaz gatunków objętych ochroną częściową

kopytnik pospolity Asarum europaeum, centuria pospolita Centaurium erythraea, konwalia majowa Convallaria majalis, kruszyna pospolita Frangula alnus, przytulia wonna Galium odoratum, goryczka trojeściowa Gentiana asclepiadea, paprotka zwyczajna Polypodium vulgare, pierwiosnka wyniosła Primula elatior, pierwiosnka lekarska Primula veris, kalina koralowa Viburnum opulus.  

 

Taksony reglowe:

jodła pospolita Abies alba, jawor Acer pseudoplatanus, tojad mołdawski Aconitum moldavicum, czosnek niedźwiedzi Allium ursinum, olsza szara Alnus incana, sałatnica leśna Aposeris foetida, parzydło leśne Aruncus sylvestris, gęsiówka Hallera Cardaminopsis halleri, oset łopianowaty Carduus personata, żywiec gruczołowaty Dentaria glandulosa, skrzyp pstry Equisetum variegatum, kostrzewa leśna Festuca altissima, kostrzewa górska Festuca drymeja, snieżyczka przebiśnieg Galanthus nivalis, przytulia okrągłolistna Galium rotundifolium, świerzbnica leśna Knautia dipsacifolia, łoczyga pośrednia Lapsana intermedia, listera sercowata Listera cordata, wiciokrzew czarny Lonicera nigra, miesiącznica trwała Lunaria rediviva, kosmatka olbrzymia Luzula sylvatica, tojeść gajowa Lysimachia nemorum, września pobrzeżna Myricaria germanica, lepiężnik biały Petasites albus, świerk pospolity Picea abies, kokoryczka okółkowa Poiygonatum verticillatum, paprotnik kolczysty Polystichum aculeatum, paprotnik Brauna Polystichum braunii, przenęt purpurowy Prenanthes purpuraea, szałwia lepka Salvia glutinosa, dziki bez koralowy Sambucus racemosa, lulecznica kraińska Scopolia carniolica, trędownik omszony Scrophularia scopolii, starzec Fuchsa Senecio fuchsii, starzec gajowy Senecio nemorensis, czyściec leśny Stachys alpina, liczydło górskie Streptopus amplexifolius, żywokost sercowaty Symphytum cordatum, kozłek bzowy Valeriana sambucifolia, przetacznik górski Veronica montana.

 

Taksony ogólnogórskie:

przywrotnik płytkoklapowy Alchemilla crinita, trybula lśniąca Anthriscus nitida, knieć błotna górska Caltha palustris subsp. laeta, świerząbek orzęsiony Chaerophyllum hirsutum, ozorka zielona Coeloglossum viride, nerecznica szerokolistna Dryopteris dilatata, goryczka trojeściowa Gentiana asclepiadea, gółka długoostrogowa Gymnadenia conopea, wroniec widlasty Huperzia selago, nerecznica górska Oreopteris limbosperma, róża alpejska Rosa pendulina, wierzba śląska Salix sylesiaca, cebulica dwulistna Scilla bifolia, rozchodnik karpacki Sedum fabaria, kozłek trólistkowy Valeriana tripteris.

 

Taksony podgórskie:

turzyca zwisła Carex pendula, skrzyp olbrzymi Equisetum telmateia, pióropusznik strusi Matteucia struthiopteris.

 

 

 

Projekt i wykonanie: Piotr Kutiak